ફરિયાદ પત્ર ગુજરાતી: નગરપાલિકાને પત્ર સહિત 5 ઉદાહરણ
Last Updated: 13 જુલાઈ 2026
વર્ણનાત્મક પેપર (Descriptive Paper) માટે ફરિયાદ પત્ર (Complaint Letter in Gujarati) મહત્વનો લેખનપ્રકાર છે. તેમાં માત્ર સમસ્યા જણાવવી પૂરતી નથી; સમસ્યાની હકીકત, તેની ગંભીર અસર અને સંબંધિત તંત્ર પાસેથી અપેક્ષિત કાર્યવાહી સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરવી જરૂરી છે.
Quick Answer: સારો ફરિયાદ પત્ર = સમસ્યા → હકીકત → ગંભીર અસર → અગાઉની રજૂઆત (જરૂર હોય તો) → યોગ્ય પગલાં માટે નમ્ર અપેક્ષા.
- ફરિયાદ પત્ર એટલે શું?
- ફરિયાદ પત્રનું સ્ટાન્ડર્ડ માળખું
- ફરિયાદ પત્ર લખતી વખતે Expert Suggestions
- 5 મહત્વના વિષયો માટે ઉપયોગી શબ્દભંડોળ
- સફાઈ અને કચરા અંગે નગરપાલિકાને પત્ર
- દૂષિત પાણીની સપ્લાય અંગે પત્ર
- ખરાબ રસ્તા અંગે નગરપાલિકાને પત્ર
- રખડતા ઢોર અંગે ફરિયાદ પત્ર
- ટપાલ સેવા અંગે પોસ્ટમાસ્ટરને પત્ર
- પરીક્ષાલક્ષી ખાસ નોંધ
- FAQ
ફરિયાદ પત્ર એટલે શું?
કોઈ જાહેર સમસ્યા, અસુવિધા, બેદરકારી અથવા સેવામાં અનિયમિતતા અંગે જવાબદાર અધિકારી કે સંસ્થાનું ધ્યાન દોરી યોગ્ય કાર્યવાહી માટે લખાતા ઔપચારિક પત્રને ફરિયાદ પત્ર કહેવાય છે.
ફરિયાદ પત્રની ભાષા મક્કમ પરંતુ નમ્ર અને ઔપચારિક હોવી જોઈએ. ગુસ્સો, અપશબ્દો કે બિનજરૂરી આક્ષેપને બદલે તથ્ય, અસર અને ઉકેલ પર ધ્યાન આપવાથી લેખનની પરિપક્વતા દેખાય છે.
ફરિયાદ પત્રનું સ્ટાન્ડર્ડ માળખું (Format)
મોકલનારનું સરનામું અને તારીખ → મેળવનાર અધિકારી → વિષય → સંબોધન → પરિચય/રજૂઆત → સમસ્યા અને તેની અસર → કાર્યવાહી માટે અપીલ → સમાપન અને સહી
| ભાગ | શું લખવું? |
|---|---|
| ૧. મોકલનાર અને મેળવનાર | ઉપર જમણી બાજુ મોકલનારનું નામ-સરનામું અને તારીખ. ત્યારબાદ સંબંધિત અધિકારીનો હોદ્દો તથા કચેરીનું સરનામું. |
| ૨. વિષય અને સંબોધન | એક જ લાઇનમાં સ્પષ્ટ વિષય લખો. પછી “માનનીય સાહેબશ્રી,” જેવા યોગ્ય ઔપચારિક સંબોધનથી શરૂઆત કરો. |
| ૩. મુખ્ય ભાગ | પ્રથમ ફકરામાં રજૂઆત, બીજા ફકરામાં સમસ્યા અને ગંભીર અસર, ત્રીજા ફકરામાં તાત્કાલિક નિરાકરણ માટે નમ્ર અપીલ. |
| ૪. સમાપન | “આભાર સહ.” અને “આપનો વિશ્વાસુ” સાથે સહી/નામ. આધાર જોડ્યા હોય તો જરૂર મુજબ “બિડાણ” દર્શાવી શકાય. |
ફરિયાદ પત્ર લખતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
- યોગ્ય અધિકારી પસંદ કરો: નગરપાલિકા માટે પ્રશ્નના સંદર્ભ મુજબ ચીફ ઓફિસરશ્રી, મ્યુનિસિપલ કમિશનરશ્રી અથવા સંબંધિત વિભાગીય અધિકારી; ટપાલ સેવા માટે પોસ્ટમાસ્ટરશ્રી.
- સમસ્યાની ગંભીર અસર લખો: માત્ર “કચરો છે” ન લખો; દુર્ગંધ, મચ્છરો, રોગચાળાની દહેશત જેવી વાસ્તવિક અસર સમજાવો.
- અગાઉની રજૂઆતનો સંદર્ભ આપો: પ્રશ્નના સંદર્ભમાં યોગ્ય હોય તો અગાઉ મૌખિક અથવા લેખિત રજૂઆત છતાં ઉકેલ ન આવ્યો હોવાનું લખી શકાય.
- ભાષા મક્કમ પરંતુ શિષ્ટ રાખો: ફરિયાદમાં ગંભીરતા દેખાવવી જોઈએ, વ્યક્તિગત અપમાન નહીં.
- સકારાત્મક અંત લાવો: “આપ સત્વરે યોગ્ય પગલાં લેશો તેવી અપેક્ષા” જેવા વાક્યથી કાર્યવાહી માટે સ્પષ્ટ અપેક્ષા દર્શાવો.
5 મહત્વના વિષયો માટે ઉપયોગી શબ્દભંડોળ
| પત્રનો વિષય | યોગ્ય અધિકારી | ઉપયોગી શબ્દો / મુદ્દા |
|---|---|---|
| સફાઈ અંગે | ચીફ ઓફિસરશ્રી, નગરપાલિકા | કચરાના ઢગલા, દુર્ગંધ, મચ્છરોનો ઉપદ્રવ, રોગચાળાની દહેશત, સફાઈ કામદારોની અનિયમિતતા |
| પાણીની સપ્લાય | વોટર વર્ક્સ અધિકારી / સંબંધિત તંત્ર | દૂષિત પાણી, અનિયમિત સમયપત્રક, ઓછું પ્રેશર, જળજન્ય રોગો, પીવાના પાણીની હાલાકી |
| ખરાબ રસ્તા | નગરપાલિકા / મહાનગરપાલિકા અધિકારી | બિસ્માર રસ્તા, જીવલેણ ખાડા, પાણી ભરાવું, ટ્રાફિક જામ, અકસ્માતનો ભય |
| રખડતા ઢોર | ચીફ ઓફિસરશ્રી, નગરપાલિકા | માર્ગો પર અડીંગો, અકસ્માતનો ભય, ઢોર પકડવાની ઝુંબેશ, નાગરિકોમાં ભય |
| ટપાલ સેવા | પોસ્ટમાસ્ટરશ્રી | કર્મચારીની બેદરકારી, અગત્યના પત્રોમાં વિલંબ, ખોટા સરનામે વિતરણ, સેવામાં અનિયમિતતા |
હવે આપણે ફરિયાદ પત્રનાં આદર્શ ઉદાહરણો જોઇયે.
૧. સફાઈ અને કચરાના નિકાલ અંગે નગરપાલિકાને ફરિયાદ પત્ર
અ, બ, ક
૧૨, શાંતિવન સોસાયટી,
સ્ટેશન રોડ, ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર - ૩૮૦૦૦૧.
તા. ૧૩-૦૭-૨૦૨૬
પ્રતિ,
ચીફ ઓફિસરશ્રી,
નગરપાલિકા કચેરી,
ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
વિષય: અમારા વિસ્તારમાં અનિયમિત સફાઈ અને કચરાના ઢગલા અંગે ફરિયાદ બાબત.
માનનીય સાહેબશ્રી,
સવિનય સાથ ઉપરોક્ત વિષય અન્વયે જણાવવાનું કે, હું ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર શહેરના સ્ટેશન રોડ પર આવેલી શાંતિવન સોસાયટીનો રહીશ છું. આ પત્ર દ્વારા હું અમારા વિસ્તારમાં છેલ્લા ઘણા સમયથી સફાઈ કામદારોની અનિયમિતતા અને ગંદકીની સમસ્યા તરફ આપનું ધ્યાન દોરવા માંગુ છું.
છેલ્લા પંદર દિવસથી અમારા વિસ્તારમાં નગરપાલિકાના સફાઈ કર્મચારીઓ કચરો લેવા આવ્યા નથી. જાહેર માર્ગો અને સોસાયટીના નાકે કચરાના મોટા ઢગલા થઈ ગયા છે. હાલમાં ચોમાસાની ઋતુ હોવાથી આ કચરામાં વરસાદનું પાણી ભરાતા અસહ્ય દુર્ગંધ મારી રહી છે અને મચ્છરોનો ભારે ઉપદ્રવ જોવા મળી રહ્યો છે. જો આ પરિસ્થિતિ વધુ દિવસ રહેશે તો સમગ્ર વિસ્તારમાં મેલેરિયા અને ડેન્ગ્યુ જેવો ભયંકર રોગચાળો ફાટી નીકળવાની પૂરી દહેશત છે.
આ બાબતે સ્થાનિક હેલ્થ ઈન્સ્પેક્ટરને અગાઉ મૌખિક રજૂઆત કરી હોવા છતાં કોઈ જ કાર્યવાહી થઈ નથી. આપ સાહેબશ્રીને નમ્ર વિનંતી છે કે પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજીને સત્વરે સફાઈ કામદારોને મોકલી કચરાનો નિકાલ કરાવશો અને નિયમિત સફાઈ થાય તેવી વ્યવસ્થા ગોઠવશો.
આભાર સહ.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
અ, બ, ક
(સ્થાનિક રહીશો વતી)
૨. અનિયમિત અને દૂષિત પાણીની સપ્લાય અંગે નગરપાલિકાને પત્ર
ક, ખ, ગ
૪૦૧, શિખર એપાર્ટમેન્ટ,
આશ્રમ રોડ, ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
તા. ૧૩-૦૭-૨૦૨૬
પ્રતિ,
વોટર વર્ક્સ અધિકારીશ્રી,
નગરપાલિકા કચેરી,
ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
વિષય: અનિયમિત અને દૂષિત પીવાના પાણીના પુરવઠા અંગે ફરિયાદ બાબત.
માનનીય સાહેબશ્રી,
સવિનય સાથ ઉપરોક્ત વિષય અન્વયે જણાવવાનું કે, હું આશ્રમ રોડ પર આવેલ શિખર એપાર્ટમેન્ટમાં રહું છું. આ પત્રના માધ્યમથી હું અમારા વિસ્તારમાં પીવાના પાણીની વિકટ સમસ્યા અંગે રજૂઆત કરવા માંગુ છું.
છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી અમારા વિસ્તારમાં પાણી આવવાનો કોઈ જ નિશ્ચિત સમય રહ્યો નથી. વળી, જ્યારે પણ પાણી આવે છે ત્યારે તે ખૂબ જ ઓછા પ્રેશરથી અને અત્યંત ડહોળું અને ગંદુ (દૂષિત) આવે છે. આ પાણી પીવાલાયક તો નથી જ, પરંતુ વાસણ કે કપડાં ધોવાના ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવું પણ નથી. દૂષિત પાણી પીવાથી વિસ્તારના નાના બાળકો અને વૃદ્ધોમાં ઝાડા-ઉલટી અને કમળા જેવા જળજન્ય રોગોના કેસ વધી રહ્યા છે.
અમે નગરપાલિકાનો વોટર ટેક્સ નિયમિતપણે ભરીએ છીએ, તેથી શુદ્ધ પાણી મેળવવો અમારો અધિકાર છે. આપશ્રીને નમ્ર અપીલ છે કે તાત્કાલિક ધોરણે પાણીની પાઈપલાઈન અને ઓવરહેડ ટેન્કની ચકાસણી કરાવી, શુદ્ધ અને નિયમિત સમયપત્રક મુજબ પાણીનો પુરવઠો પૂરો પાડવાની વ્યવસ્થા કરશો તેવી અપેક્ષા.
આભાર સહ.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
ક, ખ, ગ
૩. બિસ્માર અને ખરાબ રસ્તા અંગે નગરપાલિકાને પત્ર
ચ, છ, જ
૨૦, નંદનવન સોસાયટી,
એમ. જી. રોડ, ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
તા. ૧૩-૦૭-૨૦૨૬
પ્રતિ,
મ્યુનિસિપલ કમિશનરશ્રી,
મહાનગરપાલિકા ભવન,
ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
વિષય: અમારા વિસ્તારના બિસ્માર અને ખાડાવાળા રસ્તાના તાત્કાલિક સમારકામ બાબત.
માનનીય સાહેબશ્રી,
સવિનય સાથ ઉપરોક્ત વિષય અન્વયે જણાવવાનું કે, હું એમ. જી. રોડ વિસ્તારનો જાગૃત નાગરિક છું. તાજેતરમાં પડેલા વરસાદને કારણે અમારા વિસ્તારના મુખ્ય માર્ગોની હાલત અત્યંત બિસ્માર અને દયનીય બની ગઈ છે, જે તરફ આપનું ધ્યાન દોરવા આ પત્ર લખી રહ્યો છું.
ડામર ધોવાઈ જવાના કારણે રસ્તા પર મોટા અને મસમોટા ખાડાઓ પડી ગયા છે. રાત્રિના સમયે પૂરતો પ્રકાશ ન હોવાથી આ ખાડાઓ દેખાતા નથી, જેના પરિણામે દરરોજ ટુ-વ્હીલર ચાલકોના જીવલેણ અકસ્માતો સર્જાઈ રહ્યા છે. રસ્તાની ખરાબ હાલતને લીધે સવાર-સાંજ ભારે ટ્રાફિક જામની સમસ્યા રહે છે અને ઉડતી ધૂળને કારણે વાયુ પ્રદૂષણ વધ્યું છે, જે શ્વાસના દર્દીઓ માટે હાનિકારક છે.
આપ સાહેબશ્રીને મારી વિનંતી છે કે નાગરિકોની સલામતીને પ્રાધાન્ય આપીને સત્વરે ઈજનેર વિભાગને સૂચના આપશો અને આ રસ્તાઓનું પેચવર્ક અથવા ડામરકામ તાત્કાલિક ધોરણે કરાવશો તેવી આશા છે.
આભાર સહ.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
ચ, છ, જ
૪. રખડતા ઢોરના ત્રાસ અંગે નગરપાલિકાને ફરિયાદ પત્ર
ટ, ઠ, ડ
૫૦, ગોકુલધામ સોસાયટી,
મંદિર ચોક, ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
તા. ૧૩-૦૭-૨૦૨૬
પ્રતિ,
ચીફ ઓફિસરશ્રી,
નગરપાલિકા કચેરી,
ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
વિષય: જાહેર માર્ગો પર રખડતા ઢોરના આતંક અને ત્રાસમાંથી મુક્તિ અપાવવા બાબત.
માનનીય સાહેબશ્રી,
સવિનય સાથ ઉપરોક્ત વિષય અન્વયે જણાવવાનું કે, હું મંદિર ચોક વિસ્તારનો રહીશ છું. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી અમારા વિસ્તારમાં અને શહેરના મુખ્ય માર્ગો પર રખડતા ઢોર (ગાયો અને આખલાઓ) નો ત્રાસ ખૂબ જ વધી ગયો છે, જે એક ગંભીર સમસ્યા બની ચૂકી છે.
પશુપાલકો પોતાના પશુઓને દૂધ દોહીને રસ્તા પર નિઃસહાય છોડી દે છે. આ પશુઓ રસ્તાની વચ્ચોવચ અડીંગો જમાવીને બેસી રહે છે, જેના કારણે ટ્રાફિકની જટિલ સમસ્યા ઊભી થાય છે. ઘણીવાર બે આખલાઓ અંદરોઅંદર લડી પડે છે, જેમાં આસપાસ ઉભેલા નિર્દોષ નાગરિકો કે વાહનોને ભારે નુકસાન થાય છે. તાજેતરમાં જ એક રખડતા ઢોરની અડફેટે આવવાથી એક વૃદ્ધ મહિલા ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. લોકોમાં હવે રસ્તા પર ચાલવાનો પણ ભય ઊભો થયો છે.
આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે આપશ્રીને વિનંતી છે કે ઢોર પકડવા માટેની ઝુંબેશ સઘન બનાવવામાં આવે, પકડાયેલા ઢોરને પાંજરાપોળમાં મોકલવામાં આવે અને બેજવાબદાર પશુમાલિકો સામે આકરો દંડ વસૂલવામાં આવે તેવી અપેક્ષા.
આભાર સહ.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
ટ, ઠ, ડ
૫. અનિયમિત ટપાલ સેવા અંગે પોસ્ટમાસ્ટરને ફરિયાદ પત્ર
પ, ફ, બ
૭૫, વૃંદાવન પાર્ક,
નવા બસ સ્ટેન્ડ પાછળ, ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
તા. ૧૩-૦૭-૨૦૨૬
પ્રતિ,
પોસ્ટમાસ્ટરશ્રી,
મુખ્ય પોસ્ટ ઓફિસ (Head Post Office),
ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર.
વિષય: અમારા વિસ્તારમાં અનિયમિત અને લાપરવાહ ટપાલ સેવા અંગેની ફરિયાદ.
માનનીય સાહેબશ્રી,
સવિનય સાથ ઉપરોક્ત વિષય અન્વયે જણાવવાનું કે, હું નવા બસ સ્ટેન્ડ પાછળ આવેલ વૃંદાવન પાર્ક સોસાયટીનો રહીશ છું. આ પત્ર દ્વારા હું અમારા વિસ્તારના પોસ્ટમેનની ભારે બેદરકારી અને અનિયમિત ટપાલ સેવા અંગે આપનું ધ્યાન દોરવા માંગુ છું.
છેલ્લા બે મહિનાથી અમારા વિસ્તારમાં ટપાલ વહેંચવા આવતા કર્મચારી તેમની ફરજ પ્રત્યે ભારે લાપરવાહી દાખવી રહ્યા છે. તેઓ ક્યારેય સમયસર ટપાલ પહોંચાડતા નથી અને ઘણીવાર તો એક સરનામાની ટપાલ બીજાના ઘરે નાખીને ચાલ્યા જાય છે. આના કારણે બેંકના અગત્યના દસ્તાવેજો, વિદ્યાર્થીઓના ઇન્ટરવ્યૂના કોલ લેટર અને અન્ય જરૂરી પત્રો લોકોને સમયસર મળતા નથી, જેના લીધે મોટું આર્થિક અને શૈક્ષણિક નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે.
આ બાબતે પોસ્ટમેનને સીધી રજૂઆત કરવા છતાં તેમના વર્તનમાં કોઈ સુધારો જોવા મળ્યો નથી. આપ સાહેબશ્રીને મારી નમ્ર વિનંતી છે કે આ બાબતની જાત તપાસ કરી, સંબંધિત કર્મચારીને કડક સૂચના આપશો અને અમારા વિસ્તારની ટપાલ સેવા ફરીથી નિયમિત અને સુવ્યવસ્થિત થાય તેવા પગલાં લેશો.
આભાર સહ.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
પ, ફ, બ
📄 ફરિયાદ પત્ર PDF Free Download
નગરપાલિકાને પત્ર સહિત 5 આદર્શ ફરિયાદ પત્ર, Standard Format અને પરીક્ષાલક્ષી Quick Revision માટે PDF Download કરો.
ફરિયાદ પત્ર PDF Download કરો💡 Pro Tip: ફરિયાદ પત્રમાં “સવિનય સાથ ઉપરોક્ત વિષય અન્વયે જણાવવાનું કે...” જેવી ઔપચારિક શરૂઆત અને “સત્વરે યોગ્ય પગલાં લેશો તેવી અપેક્ષા” જેવો ઉકેલકેન્દ્રિત અંત ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે પ્રશ્નના પ્રસંગ મુજબ ભાષામાં સ્વાભાવિક ફેરફાર રાખો.
પરીક્ષાલક્ષી ખાસ નોંધ
નામ અને સ્થળ અંગે: પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રમાં ઉમેદવારની ઓળખ જાહેર ન કરવાની અથવા કાલ્પનિક વિગતો વાપરવાની સૂચના હોય તો તેનું કડક પાલન કરો. ઉદાહરણોમાં દર્શાવેલા “અ, બ, ક” અને “ક્ષ, જ્ઞ, ત્ર” જેવા placeholder ઉપયોગી છે.
લેખન રજૂઆત: પત્રને સ્પષ્ટ ફકરામાં લખો, વિષય ટૂંકો રાખો અને પ્રશ્નમાં આપેલી શબ્દમર્યાદા તથા format સૂચના અનુસરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ફરિયાદ પત્રની ભાષા કેવી હોવી જોઈએ?
ભાષા મક્કમ, નમ્ર, ઔપચારિક અને તથ્યલક્ષી હોવી જોઈએ. ગુસ્સાભરી અથવા અપમાનજનક ભાષા ટાળવી.
નગરપાલિકાને પત્રમાં શું લખવું?
સ્થાનિક સમસ્યાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ, તેની ગંભીર અસર અને સંબંધિત તંત્ર પાસેથી અપેક્ષિત કાર્યવાહી લખવી.
ફરિયાદ પત્રના મુખ્ય ત્રણ ફકરા કયા?
રજૂઆત અથવા પરિચય, સમસ્યા અને તેની અસર, તથા નિરાકરણ માટે નમ્ર અપીલ.
ફરિયાદ પત્ર અને અરજીમાં શું ફરક છે?
ફરિયાદ પત્રમાં સમસ્યા અથવા અનિયમિતતા અંગે કાર્યવાહી માંગવામાં આવે છે; અરજીમાં સામાન્ય રીતે મંજૂરી, રજા, સહાય અથવા ચોક્કસ વિનંતી રજૂ થાય છે.
પરીક્ષામાં સાચું નામ અને સરનામું લખવું?
પ્રશ્નપત્ર અથવા પરીક્ષાની અધિકૃત સૂચનાનું પાલન કરો. ઓળખ જાહેર ન કરવાની સૂચના હોય તો કાલ્પનિક નામ અથવા આપેલા placeholder વાપરો.
પત્ર લેખનનું સંપૂર્ણ માર્ગદર્શન વાંચો
ઔપચારિક અને અનૌપચારિક પત્રના પ્રકાર, Format અને પરીક્ષાલક્ષી લેખન રીત સમજવા માટે મુખ્ય Guide જુઓ.
Patra Lekhan Gujarati Complete Guide જુઓ
વાર્તાલાપમાં જોડાઓ